top of page

Fundacja rodzinna: najnowszy projekt zmian od 2027 r. — co zmieni się dla fundatorów i beneficjentów?

Zdjęcie autora: Kamil Cymerman
Kamil Cymerman
1 lis
4 minut(y) czytania

Fundacja rodzinna, która po trzech latach obowiązywania stała się jednym z podstawowych narzędzi sukcesji w Polsce, znów jest na celowniku ustawodawcy. W sierpniu 2026 roku Ministerstwo Finansów i Gospodarki opublikowało projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT (UD447), który ma uszczelnić opodatkowanie fundacji i ograniczyć jej wykorzystywanie wyłącznie do optymalizacji podatkowej. Planowany termin wejścia w życie to 1 stycznia 2027 roku. MDC Partners wyjaśnia, co przewiduje projekt, kogo dotkną zmiany i jak przygotować się na nowe zasady.

Stan na 1 listopada 2026 r. Projekt jest w toku prac legislacyjnych, a jego ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie.


Skąd te zmiany? Przegląd ustawy i nowy projekt MF

Droga do obecnej nowelizacji była dość kręta. Wcześniejsza próba zmian w opodatkowaniu fundacji rodzinnych, przygotowana w 2025 roku, została zawetowana przez Prezydenta. Ministerstwo Finansów wróciło do tematu, a równolegle Ministerstwo Rozwoju i Technologii wraz z Ministerstwem Finansów opublikowało w czerwcu 2026 roku projekt przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej. Przegląd, po konsultacjach publicznych, wskazuje m.in. na potrzebę mocniejszego zaakcentowania sukcesyjnego charakteru fundacji oraz na zmiany organizacyjne, w tym włączenie rejestru fundacji rodzinnych do Krajowego Rejestru Sądowego.

Z kolei projekt UD447 koncentruje się na podatkach. Ustawodawca uzasadnia go koniecznością przeciwdziałania praktykom, w których fundacja jest zakładana głównie po to, by szybko i korzystnie podatkowo zbyć majątek lub uzyskać przychody niezgodne z ideą sukcesji.


Najważniejsze zmiany podatkowe w projekcie

Projekt zawiera pakiet rozwiązań o charakterze uszczelniającym, a jednocześnie jedną zmianę korzystną dla beneficjentów. Do najważniejszych propozycji należą:

  • 36-miesięczny okres karencji (tzw. lock-up) dla zbycia aktywów wniesionych do fundacji, po którego upływie sprzedaż majątku mogłaby korzystać z preferencji podatkowej,

  • podwyższenie stawki CIT od świadczeń wypłacanych z fundacji do 19%, czyli zrównanie z podstawową stawką podatku od zysków kapitałowych,

  • objęcie fundacji rodzinnych przepisami o zagranicznych jednostkach kontrolowanych (CFC),

  • wyłączenie ze zwolnienia przychodów z najmu krótkoterminowego, tak aby preferencja dotyczyła klasycznego najmu mieszkaniowego,

  • rozszerzenie sankcyjnej stawki 25% CIT m.in. na dochody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych oraz doprecyzowanie zasad jej stosowania do działalności wykraczającej poza dozwolony katalog,

  • rozszerzenie definicji członka rodziny fundatora o zstępnych rodzeństwa, co poszerza krąg beneficjentów korzystających ze zwolnienia z PIT.

Projekt przewiduje także przepisy przejściowe. Mają one m.in. umożliwić neutralne podatkowo wycofanie z fundacji do fundatora budynków i lokali, których najem miałby być opodatkowany według nowych zasad, o ile zostaną spełnione określone warunki.


Kogo zmiany dotkną najmocniej?

Największe konsekwencje poniosą fundacje, które w modelu biznesowym zakładały krótkoterminowe zbycie wniesionych aktywów albo opierały się na przychodach z najmu krótkoterminowego. Z perspektywy właścicieli firm rodzinnych istotne będzie również podwyższenie obciążenia świadczeń wypłacanych z fundacji, bo wpływa ono na kalkulację całej struktury: spółki operacyjne, fundacji i beneficjentów. Dla osób, które dopiero planują założenie fundacji, kluczowe jest rozważenie, czy cel sukcesyjny i długoterminowy horyzont uzasadniają skorzystanie z tego instrumentu na nowych zasadach.

Dobrą wiadomością dla rodzin z rozbudowanym kręgiem krewnych jest rozszerzenie definicji członka rodziny. Dzięki niej beneficjentami korzystającymi ze zwolnienia z PIT mogłyby być również zstępne rodzeństwa fundatora.


Jak przygotować się na zmiany jeszcze przed 2027 rokiem?

Choć ostateczny kształt przepisów nie jest znany, już teraz warto przeprowadzić przegląd istniejących i planowanych struktur. Praktyczne kroki to: analiza składu majątku fundacji i planowanych zbyć w kontekście 36-miesięcznej karencji, weryfikacja źródeł przychodów, w szczególności najmu, ocena zgodności działalności z ustawowym katalogiem dozwolonych czynności oraz przegląd statutu i regulaminów pod kątem nowej definicji członka rodziny. Dobrze przygotowana struktura pozwala podjąć decyzje, zanim przepisy wejdą w życie, a nie pod presją czasu.


Jak możemy pomóc?

MDC Partners wspiera przedsiębiorców i inwestorów w planowaniu sukcesji oraz w prowadzeniu fundacji rodzinnych:

  • analiza istniejących i planowanych struktur w świetle projektu UD447,

  • projektowanie i zakładanie fundacji rodzinnej oraz opracowanie statutu i regulaminów,

  • doradztwo przy wnoszeniu majątku, w tym udziałów, nieruchomości i aktywów finansowych,

  • weryfikacja zgodności działalności fundacji z ustawowym katalogiem dopuszczalnych czynności,

  • wsparcie przy obowiązkach sprawozdawczych i rejestrowych oraz przy ewentualnych zmianach struktury.


FAQ — najczęstsze pytania o zmiany w fundacji rodzinnej


1. Czy zmiany w fundacji rodzinnej są już obowiązującym prawem?

Nie. Projekt UD447 jest na etapie prac legislacyjnych, a jego planowany termin wejścia w życie to 1 stycznia 2027 roku. Do czasu uchwalenia i opublikowania ustawy obowiązują dotychczasowe przepisy.


2. Co oznacza 36-miesięczny lock-up na aktywach?

To okres karencji, w którym zbycie aktywów wniesionych do fundacji nie korzystałoby z preferencji podatkowej. Ma ograniczyć sytuacje, w których fundacja służy do szybkiego, korzystnego podatkowo zbycia majątku zamiast do sukcesji.


3. Czy projekt dotknie fundacji, które już istnieją?

Tak, projekt zawiera przepisy przejściowe, które w określony sposób obejmują także fundacje już działające. Ich dokładny zakres zależy od ostatecznej treści ustawy, dlatego warto przeanalizować własną strukturę wcześniej.


4. Jaka będzie stawka CIT od świadczeń wypłacanych z fundacji?

Według projektu stawka CIT od świadczeń wypłacanych z fundacji rodzinnej ma wynosić 19%. To zrównanie z podstawową stawką podatku od zysków kapitałowych.


5. Co zmienia się w opodatkowaniu najmu?

Projekt zakłada wyłączenie ze zwolnienia przychodów z najmu krótkoterminowego. Preferencja miałaby dotyczyć klasycznego najmu mieszkaniowego. Przewidziano przepisy przejściowe ułatwiające neutralne podatkowo wycofanie takich nieruchomości.


6. Czym są przepisy o CFC i dlaczego dotyczą fundacji?

CFC to regulacje dotyczące zagranicznych jednostek kontrolowanych, które mają zapobiegać przenoszeniu dochodów do podmiotów w niskopodatkowych jurysdykcjach. Projekt zakłada objęcie nimi także fundacji rodzinnych.


7. Kto będzie członkiem rodziny fundatora według projektu?

Projekt rozszerza dotychczasową definicję o zstępnych rodzeństwa fundatora. Dzięki temu świadczenia otrzymywane przez te osoby mogłyby korzystać ze zwolnienia z PIT.


8. Czy fundacja rodzinna nadal ma sens po tych zmianach?

Dla większości firm rodzinnych, które cenią długoterminową sukcesję i ochronę majątku, tak. Zmiany uderzają głównie w modele nastawione na krótkoterminową optymalizację. Warto jednak przeliczyć całą strukturę w świetle nowych zasad.


9. Co z kryptoaktywami w fundacji rodzinnej?

Projekt rozszerza zastosowanie sankcyjnej stawki 25% CIT na dochody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych. Posiadacze takich aktywów powinni ocenić, czy ich obecny model działania pozostanie opłacalny.


10. Kiedy warto skonsultować się z prawnikiem?

Najlepiej jeszcze przed końcem 2026 roku, szczególnie jeśli planujesz wniesienie majątku do fundacji, jego zbycie albo zmianę statutu. Wcześniejsza analiza pozwala dobrać rozwiązania bez presji terminów.


Skontaktuj się z nami

Masz fundację rodzinną albo planujesz ją założyć i chcesz sprawdzić, jak wpłyną na nią planowane zmiany? Zapraszamy do kontaktu z MDC Partners. Przeanalizujemy Twoją strukturę i zaproponujemy rozwiązania dopasowane do Twoich celów sukcesyjnych.

Komentarze


bottom of page