Rozporządzenie MiCA w Polsce: Kompletny przewodnik prawny dla biznesu krypto

Pełne wdrożenie rozporządzenia MiCA (Markets in Crypto-Assets) stało się faktem. Unijne ramy prawne fundamentalnie zmieniły rynek, kończąc erę „szarej strefy”. Jako kancelaria wspierająca innowacyjne projekty finansowe, wyjaśniamy, jak w obecnych realiach prawnych wygląda proces licencjonowania CASP i compliance dla emitentów.

Key Notes

• Pełna obowiązywalność: Przepisy MiCA są już w pełni skuteczne w całej UE.

• Licencja CASP: Nowe podmioty chcące świadczyć usługi krypto muszą posiadać zezwolenie przed rozpoczęciem działalności.

• Koniec okresu przejściowego: Podmioty działające w Polsce przed 30 grudnia 2024 r. mogą korzystać z zasad przejściowych tylko do lipca 2026 r.

• Nadzór KNF: W Polsce organem właściwym do wydawania licencji i nakładania kar będzie Komisja Nadzoru Finansowego.

Czym jest rozporządzenie MiCA i kogo dotyczy?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rynków kryptoaktywów (MiCA) to pierwszy na świecie tak kompleksowy akt prawny regulujący rynek aktywów cyfrowych. Jego celem jest ochrona inwestorów, zapewnienie stabilności finansowej oraz innowacyjności.

Z perspektywy naszych Klientów, regulacje te dotyczą przede wszystkim dwóch grup:

1. Emitentów kryptoaktywów (twórców tokenów i stablecoinów).

2. Dostawców usług w zakresie kryptoaktywów (CASP – Crypto-Asset Service Providers) – giełd, kantorów, platform wymiany, portfeli powierniczych (custodians) oraz doradców inwestycyjnych.

   
   

Klasyfikacja tokenów w świetle MiCA

Prawidłowa kwalifikacja prawna emitowanego aktywa jest punktem wyjścia dla każdej analizy compliance. MiCA dzieli aktywa na trzy główne kategorie, nakładając różne wymogi na emitentów:

• Tokeny powiązane z aktywami (ART – Asset-Referenced Tokens): Kryptoaktywa, których stabilna wartość opiera się na koszyku walut, towarów lub innych kryptoaktywów.

• Tokeny będące pieniądzem elektronicznym (EMT – E-Money Tokens): Cyfrowe odpowiedniki jednej waluty fiducjarnej (np. cyfrowe Euro), pełniące funkcję środka płatniczego.

• Pozostałe kryptoaktywa: Kategoria obejmująca m.in. tokeny użytkowe (utility tokens), zapewniające dostęp do usług lub produktów emitenta.

Błędna klasyfikacja tokena na starcie może skutkować koniecznością wycofania oferty i wysokimi karami administracyjnymi.

Licencja CASP i paszportyzacja usług w UE

Dla przedsiębiorców najistotniejszą zmianą jest status CASP. Uzyskanie licencji w jednym państwie członkowskim (np. w Polsce przed KNF) otwiera drogę do świadczenia usług w całej Unii Europejskiej.

Jest to mechanizm tzw. paszportyzacji. Oznacza on, że po spełnieniu wymogów w jurysdykcji macierzystej, podmiot nie musi ubiegać się o odrębne zezwolenia w Niemczech, Francji czy Hiszpanii. Pozwala to na szybkie skalowanie biznesu bez konieczności multiplikowania kosztów prawnych w każdym kraju z osobna.

Whitepaper zgodny z MiCA – nowe obowiązki emitentów

Era marketingowych prospektów bez pokrycia dobiegła końca. MiCA nakłada na emitentów rygorystyczny obowiązek publikacji dokumentu informacyjnego, tzw. Whitepaper (znany wcześniej na klasycznym rynku finansowym). Dokument ten podlega notyfikacji do organu nadzoru i musi zawierać:

• Szczegółowy opis projektu, technologii i podmiotu emitującego.

• Jasne i niebudzące wątpliwości wskazanie ryzyk inwestycyjnych.

• Informacje o zużyciu energii i wpływie mechanizmu konsensusu na środowisko.

Nasz zespół prawny weryfikuje dokumentację pod kątem zgodności z art. 4-14 rozporządzenia MiCA, minimalizując ryzyko odpowiedzialności cywilnej i administracyjnej emitenta.

Ochrona rynku: Przeciwdziałanie nadużyciom

Regulacje MiCA wprowadzają do świata krypto standardy znane z tradycyjnych rynków kapitałowych (analogia do rozporządzenia MAR). Zabronione są praktyki naruszające integralność rynku:

• Insider Trading: Wykorzystywanie informacji poufnych przed ich upublicznieniem.

• Manipulacje rynkowe: Działania takie jak wash trading (sztuczne generowanie wolumenu).

• Front-running: Wyprzedzanie zleceń klientów przez giełdy lub pośredników.

Okresy przejściowe – czy to już ostatni dzwonek?

Aktualnie trwają prace nad projektem polskiej ustawy o kryptoaktywach, która ma na celu pełne zintegrowanie systemu nadzoru KNF z wymogami MiCA.

Podmioty, które świadczyły usługi kryptoaktywów przed 30 grudnia 2024 r., mogą kontynuować działalność bez licencji CASP, ale tylko do lipca 2026 roku (lub do momentu rozpatrzenia ich wniosku licencyjnego, jeśli złożą go w odpowiednim terminie).

Uwaga: Jeśli planujesz założyć giełdę lub kantor krypto teraz, nie obejmuje Cię okres przejściowy. Musisz uzyskać pełną licencję CASP przed startem operacyjnym.

FAQ – Najczęstsze pytania Klientów o MiCA

Czy NFT podlegają pod regulacje MiCA? Co do zasady – nie, ale z istotnym zastrzeżeniem. Unikalne i niewymienne tokeny są wyłączone z regulacji. Jednakże, jeśli NFT są emitowane w dużych seriach lub kolekcjach, organy nadzoru (ESMA, KNF) mogą uznać je za aktywa zamienne, podlegające pod rygory MiCA. Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy prawnej.

Jakie kary grożą za brak compliance? Kary są dotkliwe i mogą sięgać do 5 mln EUR lub 3% rocznych obrotów dla emitentów, a w przypadku poważniejszych naruszeń nawet do 12,5% lub 15% obrotów. KNF będzie posiadał również uprawnienie do wpisania podmiotu na listę ostrzeżeń publicznych oraz nakazania zaprzestania działalności.

Czy zagraniczna licencja (np. z Estonii) jest ważna w Polsce? Tak, pod warunkiem, że jest to licencja wydana na podstawie MiCA (a nie starych przepisów krajowych) i przeprowadzono procedurę notyfikacji paszportowej do Polski.

Jak możemy Państwu pomóc?

• Gap Analysis: Audyt obecnej działalności i wskazanie braków w compliance.

• Postępowanie przed KNF: Kompleksowe przygotowanie wniosku o licencję CASP i reprezentacja w toku postępowania.

• Dokumentacja: Opracowanie Whitepaper oraz procedur AML/KYC zgodnych z ustawą.

Dostosowanie biznesu do wymogów MiCA to proces wymagający połączenia wiedzy regulacyjnej z rozumieniem technologii blockchain. Zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem ekspertów.

UMÓW 20-MINUTOWE SPOTKANIE